studium czasoprzestrzeni

Krwawy księżyc

2012-01-27T23:57:00.002+01:00

dla M.S.

otwieram szeroko powiekę przerażona

burzą, błyskiem ostrym jak nóż
gdy anioł ciemności zaczaja się
w zbożu jak prawdziwe zło

krwawiącą źrenicę wyjmuje mi z oka
puść, oddam ją najpierw niebu
będzie świadczyć za mną, przeciw tobie
jak ten krwawy księżyc wykrzyczy co wie

moja siła i wola przeżycia to wiara
w sprawiedliwość i bliznę

która staje się pamięcią o tym
że Bóg na chwilę
przymknął swoje święte oko

wiara że nadejdzie dzień
w którym księżyc odbijać będzie
tylko czułą twarz ziemi

a zboże rodzić będzie chleb i sól
jak odwieczną gościnność planety

bo Bóg kontemplując doskonałość trójkąta
oblicza nowe wymiary wszechświata

pewnie już niemal układa usta
by wypowiedzieć nowe stań się

Maria Kryńska-Szostak

Przezimowanie. Powieść o Sylvii Plath. - Kate Moses

2012-01-27T21:16:00.004+01:00

Kate Moses, urodzona w San Francisco w 1962 roku, jest córką Anglika i Amerykanki. W tym fakcie doszukuję się inspiracji do napisania tej książki. S.Plath (amerykańska poetka) i Ted Hughes (angielski poeta) to jakby para jej rodziców, biorąc oczywiście pod uwagę ich pochodzenie.

Zadanie, które wytyczyła sobie autorka: opisać, co działo się w umyśle Sylvii Plath, na kilka miesięcy przed jej śmiercią; wydaje się być jeszcze bardziej intrygujące, gdy wiemy, że po poetce, znanej ze skrupulatnego protokołowania swego życia w dziennikach, które pisała od wczesnych lat, nie zostanie zachowany żaden z jej dwóch ostatnich (jeden ginie w niewyjaśnionych okolicznościach, drugi zostaje zniszczony przez męża). Tu należy dodać, że nawet układ ostatniego tomiku S.Plath ("Ariel") zostaje naruszony, a tom opublikowany w zupełnie innej wersji, dzięki redakcji, a zatem ingerencji Teda Hughes'a (męża i jedynego spadkobiercy praw autorskich).

Kate Moses postanowiła dociec prawdy i ustalić chronologię tomiku, zbadać jakie ślady zostawiła po sobie poetka w notatkach, zapiskach, listach; sprawdzić, co o niej opowiedzą domy, ulice i miejsca , w których przebywała. Kate Moses przed napisaniem swojej pierwszej powieści przeprowadza, godne pozazdroszczenia, śledztwo, które dostarczyło jej informacji dotyczących rozkładu pokoi w domu, koloru ścian, ornamentów na ulach i lustrach, kolorów garsonek, czy widoków z okna.

Powieść, która wyszła spod pióra Kate Moses , składa się z 41 rozdziałów - z tylu wierszy miał składać się tom poezji "Ariel.Przezimowanie."Każdy tytuł rozdziału powieści, to tytuł wiersza S.Plath. Kate Moses ustala chronologię nieopublikowanej wersji "Ariela", spełniając, być może, w ten sposób ostatnią wolę poetki, która w kilka dni po napisaniu "Krawędzi", na odwrocie "Przezimowania" (utworu niosącego nadzieję na nadejście wiosny), popełniła samobójstwo.

Treść rozdziałów naświetla nam atmosferę w jakiej mogły powstać te wiersze, sposób myślenia Sylvii Plath. W czasie tworzenia ostatnich wierszy, poetka dokonuje podsumowania swojego dotychczasowego życia, snuje wspomnienia, które pozwalają nam zajrzeć w szczęśliwsze lata, ukrywa swój prawdziwy stan ducha przed wszystko-oceniającą matką, analizuje co złożyło się na jej obecny ból: ból kobiety, którą oszukała miłość, którą zdradził mąż, która jest skazana na nierówną walkę z powracającą depresją, która zamyka ją, jak motyla, pod szklanym kloszem obłędu.

Obraz Sylwii Plath przedstawiony w powieści jest wiarygodny, a język godny poetki.

Horrendium - Urszula Kozioł

2012-01-27T13:30:00.003+01:00

"chwila
kiedy pusta kartka
łasi się do pustej ręki
z której pióro wypadło na zawsze"

(Urszula Kozioł,w tomie "Horrendium", Wydawnictwo Literackie)

Poruszający motyw...

Oko nigdy nie śpi - Dennis Genpo Merzel

2012-01-27T07:36:00.008+01:00

"Wszędzie pustka przed tobą i bezkres - to świat. Nieskończenie wielki i mały zarazem, żadnej różnicy, żadnej granicy. Byt to nie-byt. Nie-byt jest bytem. Nie trać czasu na wątpliwości i spory"

To fragment starochińskiego poematu zen Hsin hsin ming. Książka wzbogacona w interpretacje poematu - mowy, wygłoszone podczas sesji medytacyjnej w Holandii i Anglii w 1986 roku.

Interesujące mowy i sam poemat, drugi tekst kontemplacyjny, co do ważności,zaraz po Desideracie.

Dziennik intymny

2012-01-26T12:28:00.003+01:00

"Dziennik intymny to wynalazek pisarzy nowoczesnych. Nikt nigdy nie odnajdzie dziennika Homera, Dantego czy Szekspira. Oni w swych natchnionych dziełach przedstawiali życie, życie doświadczone w walce, w cierpieniu i w godności, w żałobie i w radości - natomiast nowoczesny pisarz, owszem, też panuje nad dziełem, inaczej się nie da, ale jednocześnie, jakby nie całkiem w nie wierząc, chwyta nas za rękaw i niemal siłą prowadzi na zaplecze swego gabinetu, żeby pokazać nam nie pierwszej świeżości bieliznę, pomięty obrus na stole, plamę po czerwonym winie, stłuczoną szklankę, brulion miłosnego wyznania, teczkę wyjętą z policyjnego archiwum. Chce, żebyśmy wiedzieli, jaki jest wtedy, gdy nie pisze, co myśli, gdy nie myśli, co czyta, gdy nie potrafi się skupić. A nam, czytelnikom, bardzo się to podoba."

(A. Zagajewski, Poeta rozmawia z filozofem)

Eseje Adama Zagajewskiego są również intymne, autor uchyla nam drzwi do swego sanktuarium, pozwala zapaść się w jego własny fotel.

Stanowisko piąte

2012-01-26T07:04:00.044+01:00

obok mnie mężczyzna w garniturze
blady jak nieboszczyk z wieńcem

sztucznych kwiatów

na sąsiednim stanowisku znajomy
kloszard wydobywa ze śmietników

życiodajne aluminium

twarze innych podróżnych czekających
na poranny pekaes są ciągle nieostre
ich ciała pachną przesadnie lub śmierdzą

nikotyną jak wczorajszą wódką

stoimy zziębnięci jak Celtowie
gdy oddawali cześć swoim bogom pod gołym niebem
stawali w kręgu (nie tak jak my w rzędzie)
wznosili modlitwy w tajemną przestrzeń

tu boga nikt nie pomyśli

wykluczony poza kręgiem podniesie peta
poprosi przechodnia o ogień
wiatr podrzuci papierek po cukierku
ogarnie nas codzienna nuda

dobrze znana strefie zero

w swoich miejscach pracy będziemy pić
kiepską kawę słusznie nazywaną lurą

01.10.2007

Bez makijażu

2012-01-25T08:42:00.004+01:00

pokazała mi swoją twarz
bez makijażu
potłuczone łokcie, kolana

drżące
jak dogasająca świeca ciało
pod byle powiewem

płakała bo kocha
obietnice bez pokrycia

pijacką wspólnotę ciał

seks który tylko gdy boli
dostatecznie i psychicznie
daje jej poczucie istnienia

wtedy czuje
chce się jej żyć

jakby rzygać

18.02.2008

Maria Kryńska-Szostak

"Bells From The Deep" - kadr z filmu Hertzoga

2012-01-24T16:45:00.000+01:00

Bóg istnieje

2012-01-24T04:45:00.006+01:00

- Czytam "Wiersze zebrane" Ryszarda Kapuścińskiego, bo bardzo jestem ciekawa Kapuścińskiego- poety.
- I?
- W wierszach jest również sobą.

"Przetrwa ten, kto stworzył swój świat.
Bóg istnieje, bo stworzył swój świat,
Homer istnieje, bo stworzył swój świat,
I Michał Anioł, i Mozart.
Rafael stworzył wiele postaci - wszystkie one żyją.
Kłębią się potwory Hieronima Boscha.
Kobiety Renoira pokazują swoje ciała -
są piękne"

(fragment, Ryszard Kapuściński)

Maria Janion o Herzogu

2012-01-23T08:26:00.001+01:00

"Sam Herzog na ogół bojkotował psychoanalizę. Chciał iść inną drogą. Ale to, co Freud wziął z niemieckiego romantyzmu, było też inspiracją Herzoga. Najważniejsze dla niego były pejzaże transów, onirycznych miraży. Podkreślał, że znajduje swój początek nie w historiach, lecz w pejzażach. "Doświadczam bardzo głębokiej fascynacji pejzażami nieregularnymi lub halucynacyjnymi" - mówił w którymś z wywiadów. W filmach natura ma w sobie coś sztucznego, a Herzog zmierzał do tego, żeby była pokazywana w jakiejś swojej intensywnej prawdzie. Mówił też krytykom, że marzy o pejzażu przekształcającym się w coś, co nie było nigdy przedtem widziane. Sekwencja pustyni na przykład, nad którą kilkakrotnie pracował, pozwalała mu to marzenie sformułować i pokazać widzom. To nie była już tylko informacja, lecz część spojrzenia na rzeczywistość."

Maria Janion (dla Gazety)

Jaskinia zapomnianych snów - kadr z filmu Herzoga

2012-01-22T11:20:00.000+01:00

Jadąc przez Ohio - Robert Bly

2012-01-22T08:55:00.003+01:00

Pierwszy raz przeczytałam tomik na jednym wdechu i nic. Trochę obrazów i słów na które nie byłam gotowa. Obrazki z natury - tyle zobaczyłam. Drugie czytanie (no otworzyłam się na krajobraz) zawładnęło mną zupełnie, zaczęłam dotykać przestrzeni. Udałam się w prawdziwą podróż.

Za każdym razem odpływam na wierszu "Budząc się ze snu"

"W głębi żył są statki wyruszające w podróż,
Drobne eksplozje na linii zanurzenia
I mewy wzlatujące na wietrze słonej krwi (...)

Okrzyki niosą się w portach krwi,
Jest mglisto, dźwigają się maszty, w słonecznym brzasku słychać uderzenia drzewców (...)

Wiemy, że nasz pan zachował nas, byśmy dożyli tego dnia."

(Robert Bly)

Jaskinia zapomnianaych snów

2012-01-21T19:30:00.003+01:00

Po prostu trzeba zobaczyć:)

zwiastun: tutaj

"Starożytne wizje spotykają współczesnego wizjonera" Vanity Fair

Mapa

2012-01-21T00:10:00.000+01:00

"Mapa jest substytutem realnej przestrzeni. Ale jednocześnie wpatrywanie się w nią jest rodzajem ćwiczenia duchowego. Dla człowieka Zachodu mapa jest odpowiednikiem wschodniej mandali. Siedzi człowiek przed mapą, wpatruje się w nią i odnajduje przeszłość, czyli wspomnienie tego, co już widział, albo odnajduje przyszłość – marząc o krainach, w których nigdy nie był. Na pewno jest to więc dla mnie obcowanie z jakąś formą nieskończoności." Andrzej Stasiuk (za Tygodnik Powszechny)

Najpoważniejszy z aniołów

2012-01-19T08:24:00.003+01:00

obraz: Death and the Gravedigger - C. Schwabe, lata 90-te XIX wieku (w wolnych zasobach Wikipedii)

***

2012-01-19T08:19:00.003+01:00

w ile skrzydeł
wyposażyć Ciebie
abyś dosięgnął

mojego nieba

Maria Kryńska-Szostak

Zdjęcie z aniołem

2012-01-18T20:58:00.010+01:00

fot. Ania Nowak

anioł - według większości religii, w których to pojęcie występuje, byt duchowy, który służy i na różne sposoby wypełnia zamysły Boga (za Wikipedią, bo najszybciej:)

do wysłuchania pieśń o aniele: Jaromir Nohavica - tekst i muzyka i Maanam anielsko,
a może też "Jeśli ty nie istniałbyś" w wykonaniu Krystyny Jandy

Prośba niebieska

2012-01-17T05:17:00.001+01:00

krok w krok obecny
biały świadku moich lęków
przed szafirem nocy

jeśli śluby jakieś
związały cię ze mną
omal obojętną
na twoje istnienie

okryj mnie płowym skrzydłem
snem niebieskim ucałuj
bądź księżyca blaskiem
niewidocznym prawie

bądź cudem

Maria Kryńska-Szostak

Piękno nadal nas otacza

2012-01-16T08:13:00.005+01:00

"Język zmienia się , i pisarze łacińscy dobrze o tym wiedzieli. Zmienia się także czytelnik, co znów prowadzi nas do pewnej starogreckiej metafory - metafory albo raczej prawdy, powiadającej, że nie można wejść dwa razy do tej samej rzeki.Wydaje mi się , że mamy tu do czynienia z elementem strachu. Najpierw myślimy chyba o płynącej rzece: "Oczywiście, rzeka płynie, ale zmienia się woda". Potem, z coraz wyraźniej dochodzącym do głosu poczuciem przerażenia, czujemy, że i my się zmieniamy - i ze jesteśmy równie zmienni i ulotni, jak rzeka. Naturalnie nie musimy martwić się specjalnie losem klasyki, albowiem piękno nadal nas otacza."

(Rzemiosło poezji, Borges)

źródło zdjęcia: Wikipedia

Jak piórko wiatrem niesione

2012-01-15T23:37:00.003+01:00

Wystawa jest częścią programu Roku Hildegardy z Bingen w opactwie tynieckim.
Wystawę można oglądać do marca 2012.

Iluminacja litery S

2012-01-15T23:35:00.005+01:00

praca Marty Dziewiątkowskiej, strona autorki pod adresem:
http://www.kaligrafia.anabot.pl/

Czytając w przelocie

2012-01-15T20:41:00.004+01:00

Tomiki poetyckie powinno się kupować (nie wypożyczać z biblioteki), powinny stać na półce, bo myśl wyczytana w nich kiełkuje i trzeba ją konfrontować na nowo. Tak jest z tomem poezji Urszuli Kozioł zatytułowanym "Przelotem".

Po pierwszym czytaniu zostały mi w pamięci wiersze o pisaniu, o kropce i przecinku, ich egzystencjalnym wymiarze.Ponowna lektura pozwoliła chwycić bliżej "pierzchające niebo" i duszę materii: jabłka, drzewa... Muszą mieć duszę, bo inaczej co by robiły w raju - przekonuje autorka.

W trzecim czytaniu wybrałam sobie mój ulubiony wiersz z tego tomu:

"jakże zazdroszczę ci
że posiądziesz po moim odejściu
tę duszę która teraz mnie wypełnia"

(U.Kozioł, "Przelotem",Wydawnictwo Literackie, 2008)
Więcej już w tym tomie nie wyczytam, bo muszę odnieść do biblioteki. Z żalem.

Paweł Huelle o poetach istotnych

2012-01-15T10:16:00.003+01:00

"Od ponad czterdziestu lat czytam poezję. Bezinteresownie — w Schopenhauerowskim rozumieniu tego słowa. Czyli dla czystej przyjemności duchowej, estetycznej. Nie uczestniczę w żadnej giełdzie, nie piszę recenzji. Nie mam najmniejszej nawet pokusy, by nowych geniuszy intronizować, starych obalać, porównywać Iksa z Igrekiem, obwieszczając, że jeden jest lepszy w metaforze, drugi w rytmie, jednemu świat się układa, drugiemu rozpada. Jeden jest typem chuligana, drugi — wykształconego inteligenta. Cieszy mnie natomiast każdy świetnie napisany wiersz. Każda fraza, która — no właśnie — zapada w pamięć niczym obraz Vermeera ujrzany pośród setek innych obrazów w Rijksmuseum. Albo Wagnerowski akord Tristana spośród setek akordów zapisanych w XIX wieku. W tym czytelniczym rzemiośle nauczyłem się rozpoznawać poetów istotnych od przygodnych. Poeta istotny to ten autor, który — czasem w jednym zdaniu, czasem w dwóch zestawionych słowach — esencjonalnie potrafi wyrazić to, co czujemy, co przeżywamy w naszych rozmaitych sytuacjach i stanach egzystencji, ale czego sami nie potrafimy nazwać tak celnie, krótko, porażająco." (List do młodego poety, Zeszyty Literackie,113/2011)

Jajo świętej Hildegardy - trzecia wizja

2012-01-14T07:30:00.002+01:00

"Trzecia wizja części I Scivias zawiera opis kosmosu przedstawionego w postaci wielkiej, ciemnej i okrągłej figury (instrumentum) podobnej do jaja. Także 28 lat później w LDO użyje Hildegarda terminu instrumentum (figura, forma, instrument) na określenie kosmosu. Takie zastosowanie terminu instrumentum wydaje się być jej autorstwa, gdyż w XII wieku termin ten określał małżeński mezalians.

Jajo wyobrażające kosmos otoczone było jasnym ogniem, pod którym była ciemna warstwa. W jasnym ogniu umieszczone było słońce, które oświetlało całą figurę kosmosu. Ponad słońcem znajdowały się trzy gwiazdy, które swym ogniem otaczały słońce. Pod ciemną warstwą znajdował się czysty eter, w którym umieszczony był księżyc i dwie gwiazdy usytuowane ponad nim. Pod eterem była warstwa wilgotnego powietrza, z którego rozlewała się wilgoć na całą figurę kosmosu. Z każdej z czterech powyższych warstw wydobywały się wiatry, które wiały na cały świat. Pod warstwą eteru była warstwa białego powietrza. W środku zaś figury kosmosu była piaszczysta kula, czyli ziemia, którą otaczały zewsząd elementy i przez to utrzymywały ją w równowadze. Gdy jednak elementy zderzały się z wiatrami to ziemia poruszała się.

Do wyjaśnienia powyższego obrazu kosmosu używa Hildegarda przede wszystkim języka symboliki religijnej chrześcijaństwa kładąc nacisk na ukazanie moralnego znaczenia poszczególnych elementów świata. W późniejszym dziele LDO, gdzie występują wyraźne ślady nowych lektur Hildegardy, sens duchowy i moralny budowy kosmosu zostanie uzupełniony w istotny sposób o aspekt kosmologiczny."

Bartosz Wieczorek

Teologia świętej Hildegardy

2012-01-13T21:46:00.003+01:00

"Jedno życie, którym jest Bóg przebywa w trzech siłach. Wieczność jest Ojcem, Słowo Synem, a wiążące ich tchnienie Duchem Świętym. W człowieku stworzonym na obraz i podobieństwo Boże odbiciem tych trzech sił jest dusza, ciało i racjonalność. Z kolei odbiciem ciała jest ziemia, czyli materia z której Bóg uczynił człowieka. Odbiciem duszy jest woda, która przenika całą ziemię, jak dusza przenika ciało. Odbiciem zaś racjonalności jest słońce, księżyc i gwiazdy."

Bartosz Wieczorek

Hildegarda z Bingen

2012-01-13T00:25:00.001+01:00

Udawać Greka

2012-01-12T08:52:00.001+01:00

"Każdy człowiek wykształcony jest już za młodu stary, chodząc do szkół nasiąkał różnymi starożytnościami, uczył się myśleć jak Sokrates, kochać jak Tristan i Izolda, walczyć jak Achilles i Roland, budować jak Itkinos i Kallikrates, co wznieśli ateński Partenon. Zachęcano go, aby polubił fortele przeciwko wrogom Odysa czy pana Zagłoby, albo i sztuczki Maty Hari, by dorabiał się majątku od zera jak Rockefeller… Wszyscy ludzie wykształceni są matuzalemami: kończąc studia mają po 20 i zarazem po 200 albo i 2000 lat."

Maciej Cisło

Obieram pomarańczę Newtona

2012-01-11T21:52:00.004+01:00

Obieram "Pomarańczę Newtona" Ewy Lipskiej, już po raz drugi. Skórka zwija się w serpentynę, jak zawsze. Pomarańcza wyrzucona pod słońce, zgodnie z prawem ciążenia, musi spaść na dół. Wszelkie paradoksy istnienia splatają się, przenikają wzajemnie, wpisując się w, i potwierdzając zarazem,jakąś matematyczną regułę. "Oni już byli./My właśnie jesteśmy./Wy dopiero będziecie." - motyw przewodni wizji świata, jaki banalny, jaki prosty, jaki druzgocący.

Twierdza

2012-01-11T05:32:00.002+01:00

"Przyjaciel to ta cząstka człowieka, która jest dla ciebie przeznaczona i otwiera przed tobą drzwi, których może nigdzie indziej nie otwiera. I będzie to prawdziwy przyjaciel i wszystko, co mówi, jest prawdą, i kocha cię, nawet jeśli nienawidzą cię w innym domu. Zaś przyjaciel spotkany w świątyni, obok którego - z łaski Boga - stoję ramię przy ramieniu, to ten, co zwraca ku mnie taką samą jak moja twarz, rozświetloną tym samym Bożym światłem, bo wtedy rodzi się jedność, nawet jeśli poza świątynią on jest sklepikarzem, a ja kapitanem, albo on ogrodnikiem, a ja marynarzem. Spotkałem go na wyższym piętrze niż istniejące między nami różnice i jestem jego przyjacielem. I mogę przy nim milczeć, to znaczy nie obawiać się niczego, bo on nie wejdzie w ciężkich butach do ogrodu mojej duszy i bezpieczne są moje góry i wąwozy, i moje pustkowia."

Antoine de Saint-Exupéry, "Twierdza"

Samotność jest jak muzyka

2012-01-09T21:32:00.003+01:00

Dziękuję Tempranie za tę melodię i obraz. Poruszające. Polecam empatykom ciszy.

Om

2012-01-09T00:33:00.003+01:00

zamykam oczy
modlitwą płonie
linia horyzontu

Maria Kryńska-Szostak

Z cyklu "Twarze" - Iza Staręga

2012-01-08T15:42:00.002+01:00

Iza Staręga

Styczeń, pora śmierci choinek. - Marcin Świetlicki

2012-01-08T09:43:00.002+01:00

"Trzej królowie już w drodze powrotnej
i nic ich nie prowadzi. Wracają do swoich
rzezi."

(Marcin Świetlicki)

Trolle - już ich spotkałeś?

2012-01-07T09:35:00.004+01:00

" Fajterzy, od angielskiego słowa: 'fighter'. To bardzo interesujący typ trolla internetowego, który ma urojenia na temat swojej wielkości, zajebistości, wpływu na innych.

Jednocześnie, osoba taka uważa się za wielkiego łowcę czy 'gangsta', co samo w sobie jest komiczne i dość żałosne.

Troll taki wybiera sobie jedna bądź kilka osób, które chce, w swoim mniemaniu, niszczyć psychicznie."

Źródło cytatu: http://www.eioba.pl/a/33w5/allmanah-manipulacji-w-internecie

Kalkuta

2012-01-07T00:46:00.003+01:00

"Kalkuta ma w sobie klarowność rozpaczy, absolutnego pomieszania żywotności nieumiejącej sobie poradzić z samą sobą. A przy tym zdaje się nie do pokonania, rozrasta się bez rozsądku i poza wszelki rozsądek, chociaż nie ma dokąd iść."

(Thomas Merton, "Dziennik azjatycki")

Poczwarka

2011-12-30T02:52:00.007+01:00

jej ciało jest jak pękający kokon
uskrzydlonego motyla

żyłki nerwów rozchodzą się spiralnie
i nad podziw poetycko

barwnik wypełnia przestrzeń blizny
symbol nieskończoności jak palec boży
robiący w oku znak niebieskiej ósemki

nakłuwasz ją oftalmoskopem jak szpilką
przytwierdzasz do ściany kliniki

stoicie tak oko w oko

z mozaiki nieostrych obrazów
wyłania się rozzłoszczony cyklop

rzuca piorunami
w bezskrzydłą ciszę

Maria Kryńska-Szostak

Yeti

2011-12-28T22:29:00.009+01:00

zostałam sama
w tym lesie z liter

to żadna wycieczka
czy majowy biwak
przedzieram się
przez gąszcz
krwawi mi skóra

krajobraz
nie ma przede mną tajemnic

tajemna jest hemoglobina

zobacz - ciągle mówię zobacz?
to ten punkt
można w nim rozmawiać
z yeti

Maria Kryńska-Szostak

"Where the wild roses grow" by Nick Cave & Kylie Minogue

2011-12-24T13:56:00.006+01:00

Świąteczna lalecza voodoo

2011-12-23T18:18:00.004+01:00

"Happy Christmas" John Lennon

krzywe oko i nos
tors przecięty na skos

leżę sobie na wznak
kiszki porwał już ptak

zobacz dopadł mnie trąd
i otacza mnie swąd

twoją laleczkę voodoo

igła wchodzi już w ząb
już nie kaszlę bo ziąb

przed rozprawą któż wie
co jest prawdą co nie

różę w zęby mi włóż
a pod żebro pchnij nóż

zobacz płacę za seks
za szacunek za pech

niech nas porwie
czart odda

komu wiarę da pieniądz
komu spojrzy się śmiejąc

w nos

Happy Christmas
War is done

Maria Kryńska-Szostak

Szopka

2011-12-23T08:27:00.008+01:00

krowa przeżuwa trawę
jak nieskończoność

choinka na strychu
karp nie zabity
pajęczyna nie zebrana

wszystko na swoim miejscu

Maria Kryńska-Szostak

Dobre wieści - reaktywacja

2011-12-08T09:40:00.004+01:00

Udało się odwiesić "Kozirynek". Numer 12 ukaże się w marcu. Redakcja prosi o nadsyłanie tekstów do 15 stycznia 2012. Tym razem science fiction, ale może być również więcej science lub więcej fiction, w poezji i prozie.:)

Orfeusz i Eurydyka

2011-09-15T08:02:00.005+02:00

Annie, siostrze

biesłański wrzesień
smoleński kwiecień
japońska wiosna

nagła jak tsunami
bezradna jak filozofia
Temida i medycyna

leż cicho Eurydyko
chemioterapia jest jak muzyka
sączy się wolno w twoje ciało

wąż zmienia skórę

Orfeusz nie patrzy
by nie stracić cię
z oczu

Maria Kryńska-Szostak

Ps. Mój liryczny Orfeusz nie spisał się (podobnie jak ten mityczny). Dlaczego tę historię Orfeusza i Eurydyki wybrałam na motyw tego wiersza? Przeczucie, przekora, chęć walki z nieubłaganym losem. Sama nie wiem. Annę straciliśmy 31 sierpnia. Pokój jej pięknej duszy.

Okno -pocztówka z Tyńca

2011-08-28T01:50:00.004+02:00

fot. Maria Kryńska-Szostak

Clarum (12) - dziennik tyniecki

2011-08-28T01:43:00.006+02:00

nie ma celi, ścian
to tylko zasłony
życia
które jest wszędzie

Maria Kryńska-Szostak

Clarum (11) - dziennik tyniecki

2011-08-28T01:09:00.007+02:00

niebo nad Wisłą

rozdarte słońce
na kadmową czerwień i ultramarynę

złamane blaskiem
mięknie spoiwo ciał

stoimy nad brzegiem widoku
uwiedzeni jak po wypiciu brendy

Maria Kryńska-Szostak

Wizja Hildegardy - pocztówka z Tyńca

2011-08-27T21:57:00.001+02:00

Clarum (10) - dziennik tyniecki

2011-08-27T21:54:00.004+02:00

świat Hildegardy
kulisty jak mandala

okrągła jest Trójca

Maria Kryńska-Szostak

Clarum (9) - dziennik tyniecki

2011-08-27T08:36:00.007+02:00

świat Hildegardy z Bingen
uderza symbolem

ledwo czytelny
przybiera postać
średniowiecznego ornamentu

iluminacji litery

bo ulatuje słowo
pismo trwa jak clarum

złączone trwale
litera z literą

iluminacją przestrzeni

Maria Kryńska-Szostak

Spoiwo - pocztówka z Tyńca

2011-08-26T22:41:00.002+02:00

fot. Marta Dziewiątkowska

Clarum (8) - dziennik tyniecki

2011-08-26T22:37:00.007+02:00

mieszam pigment ze spoiwem

drobinki ultramaryny i złota
rozcieram w kwadracie dwa na dwa

pomniejszony wymiar celi

jeszcze obcej, nie zamieszkałej
przez wizje, abstrakcje, przedmioty

Maria Kryńska-Szostak

Clarum (7) - dziennik tyniecki

2011-08-26T07:07:00.014+02:00

"Pielgrzym przechodzi szybko.
Obce miasta kryją w zasłonę deszczu
i drugą niebytu
swe nieuchwytne twarze" (Thomas Merton)

przechodzę w zwolnionym tempie
z kadru w kadr

tu już cię nie ma
a tu jeszcze jesteś

chadzam ulicami miasta
jak pielgrzym

odziany w szkaplerz

Maria Kryńska-Szostak

Ktoś czuwa - pocztówka z Tyńca

2011-08-24T07:58:00.001+02:00

zdjęcie własne

Clarum (5) - dziennik tyniecki

2011-08-24T07:55:00.007+02:00

w kościele na Tyńcu
oświetlona
ikona Chrystusa

skupiona myśl wszechświata

zaraz przyjdą mnisi
zamknę oczy na śpiew

kompleta

Maria Kryńska-Szostak

Szkaplerz - pocztówka z Tyńca

2011-08-23T22:32:00.001+02:00

zdjęcie własne

Clarum (4) - dziennik tyniecki

2011-08-23T22:30:00.007+02:00

otwieram okno

obce sylwetki
obce języki
obce tło

oswoję to

Maria Kryńska-Szostak

Tunel - pocztówka z Tyńca

2011-08-23T01:48:00.005+02:00

fot. Maria Kryńska-Szostak

Clarum (3) - dziennik tyniecki

2011-08-23T00:53:00.006+02:00

mój nowy pokój
dwa metry na dwa

przestrzeń obca

jak macica
nieznanej mi matki

Maria Kryńska-Szostak

Wzgórze - pocztówka z Tyńca

2011-08-22T07:13:00.004+02:00

fot. Maria Kryńska-Szostak

Clarum (2) - dziennik tyniecki

2011-08-20T22:02:00.008+02:00

sięgnęła po plecak
by upchnąć w nim żałobną chustę
żałobny parasol i rękawiczki

wyjmuje chleb, wędlinę, pomidor
powoli, starannie

benedyktyńska kanapka
jak mandala w podróży

Maria Kryńska-Szostak

Tyniec - pocztówka

2011-08-20T21:23:00.002+02:00

fot. Anna Nowak

Pocztówka z Tyńca

2011-08-18T20:17:00.003+02:00

fot. Maria Kryńska-Szostak

Clarum (1) - dziennik tyniecki

2011-08-17T20:55:00.006+02:00

odnajduję siebie w wierszach
w pociągu relacji Siedlce –Warszawa

słowa – to mnie napędza
jak zapamiętany dźwięk turkotu kół
bijących o szyny

w podróży do ciszy poza słowem

Maria Kryńska-Szostak

Beautiful Tango - Hindi Zahra

2011-07-08T12:56:00.004+02:00

" How sweet it can be
if you make me dance"

Opinia Leszka Żulinskiego o wierszu "Umieranie" Marii Kryńskiej-Szostak

2011-05-24T20:59:00.003+02:00

Umieranie

zamilcz jak wyspa
UMARŁYCH

niech ucichnie
dłoń kryształem
CIEŃ bezruchem

kształt ostrym
KONTUREM
sztyletu

wówczas i JA
z zimną krwią
zeskalnieję

Maria Kryńska-Szostak

Leszek Żuliński: Dobry wiersz! Wyrzuciłbym tylko słowo „ostrym” i skasowałbym te kapitaliki, czyli duże litery – ich zastosowanie wydaje mi się po prostu zbędne. Inna refleksja ogólna: proszę zauważyć, że ten wiersz jest niejednoznaczny, tzn. można go czytać jako specyficzny erotyk, ale także na kilka innych sposobów interpretacji (domysłu?). Poezja nie tylko ma do tego prawo; poezja „niejednoznaczna” jest na ogół bardziej ciekawa od tej „jednoznacznej”...

Maria Kryńska-Szostak: Dziękuję bardzo za pozytywną ocenę wiersza i nieustannie za czytanie również moich wierszy. Jestem w stanie zrozumieć i przyznać rację dotyczącą "ostrego" słowa:), tak przy konturze sztyletu (który zazwyczaj jest ostry) może to słowo wydać się nadmiarem i faktycznie nie potrafię go obronić. Jeśli chodzi o "kapitaliki", spróbuję uzasadnić,chodziło mi o wyimplikowanie takiej znaczeniowej konstrukcji: umarłych cień - konturem ja. Można powiedzieć, że chodziło mi o umieszczenie wiersza w wierszu. Czy to Pana teraz przekonuje?

Leszek Żuliński: Nie przekonuje, bo nikt na taką motywację nie wpadnie. Ale czy to ważne? Wiersz jest tak czy owak dobry i "się broni". Życzę (a nawet wróżę) Pani wielu sukcesów. Z ukłonami.

źródło rozmowy: Wirtualny Parnas Kieleckiej Biblioteki

Oprawa

2011-05-22T18:44:00.006+02:00

Malina kazał zabić kurę
nie gołą ręką
nie wymyślaj scenariuszy
na podwórku (Małgorzata Południak, Zależności)

wyjęła z wiadra rybę
i cięła żywcem
nikt jej nie powiedział
by ogłuszyć
nie pisnęła

na cierniową koronę
wielkiego posągu
nałożyli drugą złotą
chcieli mieć króla
nie przemówił

Maria Kryńska-Szostak

Autoportret

2011-05-15T20:11:00.021+02:00

fot.IC, Autorka wiersza w instalacji Stowarzyszenia Terapii Wirtualnej

próbuję ułożyć z liter siebie

a sypią się na mnie znaki
przestankowe

iks igrek zet

wychodzę poza nawias
to cofam się

szukam charakteru
na mój awatar

Maria Kryńska-Szostak

Kartka

2011-05-13T21:45:00.002+02:00

rzuciła się wpław przez pustynię
całkiem realnie odczuwała słowo: rzeka
jak ślad węża, podążać za nim znaczy znaleźć
źródło ukryte, wypędzonych z raju, przystań
dokonać wyboru, nie wybierać wcale
znaleźć płatek, ziarno, czy zapach igliwia
jest odwodniona jak kartka: pisz

Maria Kryńska-Szostak

PS.Kopaczu, była awaria bloggera i zniknął Twój wpis, ale zdążyłam przeczytać: dzięki!

Apoetyczna

2011-05-06T21:56:00.011+02:00

wewnątrz wiersza jest ciało kobiety
spuchnięte od płaczu oczy
uśmiechnięte zmysłowo usta

jej dusza ma kształt
pustych wersów

łapie je na wietrze
obłaskawia jak rozpuszczone włosy
w puentę końskiego ogona

wystaje

jak koszula ze spodni

Maria Kryńska-Szostak

Ikar Stanisława Baja

2011-04-30T10:13:00.009+02:00

Obraz: Stanisław Baj, Ikar

dosyć już miał
podłej ziemi
i uzd
wzbił się na widłach
nad gnój

a one go podjęły

Maria Kryńska-Szostak

Branie

2011-04-26T22:12:00.014+02:00

obraz: Stanisław Baj

rzeka Bug się otwiera
rybakom na przestrzał

łodzie płyną w światło

jak w przejście

Maria Kryńska-Szostak

Ulubione zdjęcia

2011-04-25T20:28:00.019+02:00

fot. MS

lubię gdy twoje oko
i migawka
znajdują dla mnie

miejsca

w które pragnę
wejść

Maria Kryńska-Szostak

Wśród współczesnych Majów największym prestiżem cieszy się poezja

2011-04-13T23:46:00.023+02:00

Ambar Past i Krystyna Rodowska w Siedlcach, 12 kwietnia 2011. Ambar Past i Krystyna Rodowska (z prawej) oraz mniej wybitni: Arturo, Roberto i Maria (z lewej).

"W stanie Chiapas niemal każdy może być uznany za poetę. I jest tak, mimo iż istnieje tu największy procent analfabetów. Wśród współczesnych Majów największym prestiżem cieszy się poezja. Osobę, która zna na pamięć wiele pieśni, nazywa się mędrcem. Dosłownie, mówi się o niej, że "ma pismo w sercu". W kulturze, z której się wywodzę, poezja była uważana za luksus, dla Majów zaś stanowi istotną część codzienności. Zdumiał mnie fakt, że nawet te osoby wśród społeczności tubylczej, które żyją w skrajnej nędzy, otaczają się nieustannie poezją tworzoną przez nie same. Chcąc choćby pożyczyć dzbanek od sąsiadki, mówi się wierszem, posługuje metaforą, sąsiadka odpowiada także zwrotką wiersza. Prosząc o rękę dziewczyny i odpowiadając, rodziny wymieniają formuły poetyckie. Ziemię prosi się wierszem, by wydała plon, są utwory mające oddalić przyjście wojska, zaklinające nietoperza, by nie ugryzł owcy, jaszczurkę, by nie zjadła fasoli. Są wiersze-zaklęcia, by nie być zmuszonym ruszać za pracą do Los Angeles i na Florydę. Śpiewem uprasza się harfę, by pięknie grała, krosna, by dobrze tkały. Recytuje się wiersze skierowane do jezior, do źródeł, by nadszedł deszcz. Są wiersze jak żądła, mające uśmiercić niewiernego kochanka, wiersze zaskarbiające długie życie i wiersze dla uzdrowienia chorych. Te kobiety żyją zanurzone w poezji, dzień po dniu. Zdumiewa mnie także głęboki szacunek, jaki okazują książkom. W ich domach nie ma książek, nie widziały nigdy biblioteki ani księgarni, nie mają szkół, gdzie mogłyby nauczyć się czytać, a jednak one śnią o książkach, jakby były obdarzone jakąś odwieczną pamięcią starożytnych ksiąg, zniszczonych cztery wieki temu." Ambar Past (w wywiadzie, którego udzieliła Krystynie Rodowskiej, autorce przekładów jej poezji - całość dostępna na stronie Biura Literackiego, wydawcy przekładów z poetów latynoamerykańskich "Umocz wargi w kamieniu") Jestem zachwycona cytatem, opisaną mi tu kulturą i samą Ambar Past, która tak wielki szacunek jej okazała.

Dopełnienia

2011-03-20T21:46:00.018+01:00

w kadrze okna
ciemne pasmo chmur

z białym, pierzastym obłokiem
fatimskich gołębi

ujęcia dopełnia
odwrócony obraz

kuchenny parapet
z gniazdem przymierza

papuga wysiaduje jajo
z apokaliptycznej mary

wypiskli się nowe

wyfrunie z arki
gdy wody opadną

u stóp dziewicy wąż
w ogrodowej altanie

snuje swą opowieść

(Pełnia księżyca, 19-20 marca 2011)

Maria Kryńska-Szostak

Kaczeńce '86

2011-03-19T03:37:00.014+01:00

rzeka wylała na wiosnę
a żar z nieba lał się
na spacer po łące

powietrze było inne
gdy zrywał kaczeńce

kocha lubi szanuje
odpadały płatki

nie martw się mówił
gdy zajadał truskawki

niektóre pierwiastki
zaczną rozkładać się
w ciele, po latach

będzie to obojętne
radioaktywnej miłości

Maria Kryńska-Szostak

Suheir Hammad: Wiersz o wojnie, pokoju, kobietach i sile

2011-03-04T21:14:00.002+01:00

Ulęgałki

2011-01-18T22:29:00.023+01:00

a kiedy dane mi zostały doświadczenia
przesiałam je przez sito
rozpoznałam które są dobre a które złe
jedne krążą wolne niesione wiatrem
drugie trzymam złapane w sieć
przebieram w ulęgałkach

Maria Kryńska-Szostak

Wieczorne nastroje - pocztówka

2011-01-08T21:39:00.003+01:00

Wgryzanie

2011-01-03T21:42:00.015+01:00

żurawinowy smak
miażdżonej
czerwieni

na pękniętej wardze
sól ziemnego orzeszka
wgryza się w mantrę

potem gęsty smak ziemi
kładę na język

miłości
bledszej od mate

Maria Kryńska-Szostak

Pocztówka z ziarnem

2011-01-03T19:49:00.002+01:00

Ziarno zostało rzucone na Nowy 2011 Rok!
fot.Maria Kryńska-Szostak

Dary jesieni

2010-11-03T00:07:00.011+01:00

zbierałaś kasztany
masz ich cały kosz
na zimę

jesienie zawsze
należały się poetom

lecz pomieszały się
dary jesieni

kamienie
piach
wiatr
i my

pokonani

teraz jak wiewiórki
wolne
od zbędnych słów

pleciemy kosze

Maria Kryńska-Szostak

Sezon śliwkowy

2010-10-10T12:04:00.008+02:00

jestem pestką
wyjętą z owocu

twardą
zamkniętą

uśpioną

20.09.2008

Maria Kryńska-Szostak

Ps. bo życie jest dla twardych, a jesień szczególnie:)

"In a Manner of Speaking" by Nouvelle Vague

2010-09-06T19:35:00.004+02:00

Jacuzzi

2010-09-05T20:44:00.007+02:00

"Jacuzzi" - Maria Kryńska-Szostak

"teraz nie jestem inny
niż wtedy w maleńkich pokoikach
głodu i szaleństwa”
Charles Bukowski, „a ty mi powiedz co to znaczy”

zasłaniam roletami okna
nie dojdzie światło
polecony list
gdy dochodzę do siebie o brzasku

robotnik budowlany
nie przejdzie po świeżo upranym dywanie
na stronie z wierszem Bukowskiego
nie zostawi śladów po wapnie
Chinaski na darmo strzępi sobie gębę
nie krzyknie: koniec imprezy
spierdalać

wieczorem zwijam rolety
przymykam oczy
na oplatające dom rusztowanie
układam się z niebem na
hydromasaż z gwiazd
na balkonie
więc żaden sukin
kot nie wejdzie
po drabinie

jacuzzi
to stan umysłu
jak "niezapłacony rachunek za gaz"
i od tego można umrzeć
Henry
raz dwa

OPINIE O WIERSZU

Leszek Żuliński: Dobry wiersz. Profesjonalnie napisany (nie mam zastrzeżeń), z ciekawą aurą i bardzo „lirycznym” (acz nieprzerysowanym), własnym światem. Inspiracja Bukowskim doskonale „skonsumowana” i inteligentnie nawiązująca do niego. Lubię ten typ wiersza i cenię.

Stefan Jurkowski: Przydała by się przybosiowska zasada „najmniej słów”. Wiersz nieco przegadany, obrazy tracą na ekspresji poprzez nagromadzenie elementów; poprzez nadmierna estetyzację. Dobrym tego przykładem jest zwrotka zaczynająca się od słów „wieczorem zwijam rolety”. Jest tam trochę nieistotnych dookreśleń, które na dobra sprawę nic nie wnoszą nowego poprzez stopniowanie, nie posuwają „akcji” wiersza. Poza mankamentami warsztatowymi wiersz sprawia wrażenie autentycznie przeżytego, a to już sporo.

Izabela Fietkiewicz- Paszek: Żeby dobrze wejść w ten tekst, w jego dramaturgię, fabułę, ale i poetykę, żeby rzeczywiście docenić, na ile napisała go Pani "Bukowskim", warto poczytać zajrzeć choćby do takich fragmentów poety: tego samego dnia / przyszedł hydraulik i / naprawił zlewozmywak / i spłuczkę / a człowiek z / gazowni / naprawił grzejnik / a facet od telefonów / naprawił telefon. czy tu: zostaję w łóżku / zauważam lustro na komodzie // podrapać się to/ zwycięstwo. [z wiersza "Pod' w tlum. Katarzyny Chmielewskiej]
Oddała Pani z wielkim wyczuciem ten specyficzny dla niego klimat duchowego rozkładu, nawet ten odchudzony zapis wiersza jest trafiony. Dla mnie - bardzo dobry wiersz.

Źrodło dyskusji: Wirtualny Parnas

Noty, opinie, polemiki...

2010-07-13T23:04:00.005+02:00

Maria Kryńska-Szostak:

KATAKUMBY

pierwotny zapis

jak wyraz tracący swój kształt
obraz niknących z oczu wież

który pragnę ocalać
jak własne DNA

galaktyczna przestrzeń
jednak rozszerza się
ślad gubi trop

życie wraca do probówki
ogień do wnętrza wulkanu

Stefan Jurkowski:

Przed napisaniem wiersza trzeba dobrze wiedzieć, o czym on ma być, co znaczyć, a potem należałoby zastanowić się jak to napisać, aby nie udziwniać, nie urywać myśli, nie tworzyć obrazów „niekompatybilnych”. Tu krótki wiersz, a tak „zakręcony”. Wieże, DNA, galaktyka. Strasznie poważne, i jeszcze straszniejsze niż wiatr gwiezdny.

Maria Kryńska-Szostak:

Rozumiem. Ja myślę, że nasze umysły codziennie atakowane są niekompatybilnymi obrazami i trzeba sobie jakoś z tym radzić, poeta musi sobie z tym radzić i czytelnik też. Żyjemy w coraz większym labiryncie, w którym napotkane ściany kruszeją, blakną ścienne malowidła, tracimy kształty, pewność przekonań, a jednak nie potrafimy poruszać się w chaosie, nie potrafimy żyć bez słów, bez sensów, pragniemy włożyć je do arki, ocalić , jak własne DNA. Tylko to pragnienie się liczy, bo nie wierzymy w historię, groby w których grzebiemy, nie wierzymy w naukę, nie wierzymy w cywilizację, życie wraca do źródła, do probówki, chaosu, zamyka się w Słowie, istnieje tylko prawzór. A tak sobie dalej niekompatybilnie kontynuuję:)
Pozdrawiam i dziękuję za przeczytanie,
m.

Leszek Żuliński:

Jakaś wizja, jakieś przesłanie – może to wszystko zbyt mało skonkretyzowane, ale co do strony warsztatowej nie mam zastrzeżeń. Zasadniczo uważam, że poezja może być enigmatyczna w nastroju, klimacie, scenerii, natomiast w warstwie swoich przesłań powinna stronić od abstraktu. Ten „kosmiczny” wiersz podoba mi się, jednak nie za bardzo wiem „co miała poetka na myśli”...

Maria Kryńska-Szostak:

To prawda, wiersz w którym goniłam swoją wizję, - życie, pierwotny jego zapis, kod, wraca do probówki- wizja świata, sens życia umyka nam, jak nikną napisy wyryte na kamieniu, jak kości przechowywane w katakumbach, umiera jak wiara w katakumbach wyobraźni, ślad gubi trop, nie ma tych co podążają, a ślady, znaki kruszeją, świat bliski pogrążeniu się w chaosie; sądzę, że o tym sobie rozmyślałam pisząc ten wiersz. Dziękuję Panu za przeczytanie i opinię. Cieszę się, że nie ma warsztatowych wpadek i że podoba się na poziomie intuicyjnym:)
m.

źródło: Wirtualny Parnas

"Światy prostopadłe" - interpretacje

2010-05-03T11:40:00.012+02:00

poprzez przestrzeń
którą tylko myśl przebędzie
spoglądam na ciebie wiedząc
że tam już cię nie ma
doświadczam twoich słów
więc dotykam istnienia
ten i tamten świat
u zbiegu prostych
w punkcie - jeszcze przez chwilę
w nim jestem
by po piruecie znowu iść
po linie plecami do prostej prostopadłej

Maria Kryńska

"Jak niewiele słów, a tak dużo treści. Ona - bohaterka liryczna, "akrobatka", krocząca po linie życia i on...? Ktoś, ktoś bardzo ważny, tkwiący jedynie we wspomnieniach podmiotu lirycznego. Oboje tworzą dwa światy - "ten i tamten", bliski i daleki, teraźniejszy i przeszły, rzeczywistość i krainę wspomnień, do której dotrzeć można jedynie myślami. Są to "światy prostopadłe", a więc jak w geometrii, analogicznie do prostej prostopadłej, przecięcie linii, zetknięcie się dwu wymiarów czasoprzestrzeni może nastąpić tylko raz, potem już oddalają się od siebie coraz bardziej.

Bohaterka jest równocześnie widzem, współuczestnikiem i autorem rzeczywistości prostopadłej, jak w kinie wyświetla film, w którym może grała jedną z głównych ról? W każdym razie oczyma wyobraźni odtwarza obraz człowieka ogromnie jej bliskiego, drogiego, skoro słowa tego człowieka choć umarłe, bo przeszłe jak żółknące, jesienne liście, stanowią dla niej esencję istnienia. Miłość?:

"... doświadczam twoich słów
więc dotykam istnienia..."

Te dwa światy - - "ten i tamten" - są prostopadłe, nierównoległe, więc projektowana wizja nie może towarzyszyć podmiotowi lirycznemu. na linie życia stać on może jedynie przez chwilę, w której "smakuje", doświadcza, napełnia się minionym obrazem, potem idzie dalej. Ta rozkosz wspomnienia jest bardzo niebezpieczna, tak bardzo, jak gwałtowny obrót dla cyrkowego akrobaty, podążającego po sznurze zawieszonym hen nad ziemią. Ile razy sami wykonujemy takie karkołomne piruety, nie umiejąc zapomnieć?"
Katarzyna, III FP, WSRP Siedlce

"Poetka (...) wybiega myślami poza świat przyrody i własnych doznań, by zastanowić się nad strukturą wszechświata, który - jak wynika to z liryku Światy prostopadłe - tworzą dwa prostopadłe względem siebie światy: świat nadprzyrodzony, boski, symbolizowany linią wertykalną, i świat ziemski, ludzki, symbolizowany linią horyzontalną. Autorka zwraca przy tym uwagę na miejsce "zbiegu" owych "dwóch prostych", czyli na punkt ich przecięcia się. Cyprian Kamil Norwid, który podobną koncepcją w swojej twórczości zarysował, uznał ów punkt metaforyczny za najwłaściwsze dla człowieka miejsce (Epilog Promethidiona, Pół-listu, Quidam). Ale bohaterka wiersza pozostaje w tym punkcie tylko "przez chwilę", gdyż, odtańczywszy kolejny z męczących piruetów życia, idzie po linii horyzontalnej - jak po niebezpiecznej linie cyrkowej - odwrócona plecami do linii wertykalnej, a więc od niej po prostu odchodzi. Życie demoralizująco wpływa na człowieka, odciągając jego uwagę od transcendencji - oto wniosek, który z tej metaforycznej sytuacji wynika. Ponieważ filozoficzno - moralistyczny ten liryk jest w swej części pierwszej quasi - apostroficznej, wieloznaczny, przeto zasadnie możemy Boga potraktować jako adresata w sferach przestrzeni, "którą tylko myśl przebędzie". Bohaterka spogląda na ukrytego w przestrzeni Boga, choć jednocześnie wie, że już Go tam nie ma... Lecz oscylując pomiędzy wiarą i zwątpieniem, znajduje dla swej wiary ratunek w postaci (chociażby przekazanych w tekstach Ewangelii), to tym samym dotyka Jego egzystencji, zwłaszcza że przecież "Słowo stało się Ciałem i mieszkało między nami". Przypomina się tu postawa apostoła Tomasza, który dopiero wtedy uwierzył, gdy d o t k n ą ł blizn pozostałych na ciele Chrystusa.(...)" Zbigniew Lisowski ("Wieści akademickie")

Adriana Szymańska o poezji Marii Kryńskiej

2010-04-25T21:01:00.011+02:00

Na peryferiach wielkich wydarzeń literackich, w cieniu książek wybitnych poetów, pojawiają się raz po raz książki autorów skromnych, próbujących swoich sił w trudnej sztuce poezjowania i wydających debiuty w małych, lokalnych wydawnictwach. Jest to zjawisko pozytywne, ze wszech miar budujące, gdyż potrzeba wyrażania siebie przez wiersz, przez formę artystycznej ekspresji jest i stara jak świat, i swą nieprzerwaną aktualnością świadczy o głębokiej potrzebie człowieka, aby dawać świadectwo nie tylko własnej cielesności, opartemu na materii istnienia życiu, lecz również własnej wciąż żywej i wciąż tajemniczej duchowości. Maria Kryńska mieszka w Siedlcach. Debiutowała zbiorkiem wierszy wydanym także w Siedlcach - "Prawda ciebie kocha" - w 1991 r., ale swym drugim zbiorkiem potwierdza wiarygodność swego statusu poetki. Zbiorek ten ma także wszelkie cechy debiutu: pierwszoosobowa bohaterka liryczna podlega tu wyraźnie presji zranionych uczuć, miota się po własnej psychice, szukając oparcia w przywoływanej nieustannie miłości, poszukuje własnego głosu. Przywykam/ nie przyzwyczajać się/ do tymczasowych mieszkań/ ogrodów/ uczuć ulotnych jak czas - mówi poetka, rozglądając się po świecie będącym dla niej głównie źródłem bólu. Najpełniejszy wyraz znajduje zresztą Kryńska w wierszach mówiących wprost o cierpieniu, takich jak "List ze szpitala dla psychicznie cierpiących" i "Oddech na szybie". Są to wiersze o samotności tak wielkiej, że graniczy z pragnieniem śmierci. Świat, kontemplacja jego piękna, nie przynosi poetce ulgi. Tylko bardzo młoda dusza znajduje zadowolenie w rozpamiętywaniu cierpienia bez granic, bez możliwości pociechy, bez ratunku w słowie, a przecież i w tej poezji pojawiają się obrazy, które odrywają poetkę od beznadziei egzystencji w jasną przestrzeń wyobraźni. Króciutki wiersz z końca zbioru mówi o nadziei osiągnięcia porozumienia z bliską osobą w poetyckim akcie sakralizacji związków międzyludzkich: w ile skrzydeł wyposażyć ciebie abyś dosięgnął mojego nieba Jest w tym pytaniu i duma twórcy, i wiara w przeistaczającą moc poezji. A samo zakończenie zbioru zawiera zapowiedź odmiany, dojrzałą antycypację stanów, które, miejmy nadzieję, pojawią się w nowych wierszach Kryńskiej: szłaś tak długo/ by u kresu/ spotkać siebie. Poznawanie siebie to przecież początek żmudnego procesu poznawania świata w cierpieniu i radości, w jego fascynującej pełni. (...) Adriana Szymańska (w "Poetki trzech pokoleń", Przegląd Powszechny nr2/1999) ----------- "Kształt chwili schwytanej" Maria Kryńska-Szostak, Siedlce, 1998

"Prawda o chwili schwytanej" - recenzja Grzegorza Przepiórki (2)

2010-04-24T19:15:00.020+02:00

... i impresja O ile tomik debiutancki był ekspresywny, o tyle kolejny zbiór Kryńskiej to impresja. Tytuł - Kształt chwili schwytanej - został zaczerpnięty z utworu, który nie znalazł się w zbiorku, ale został opublikowany dwa lata wcześniej w antologii niech czytają siebie z nas pod tytułem Moje Haiku: " w pokoju cykada gwiazd/ za oknem jutrznia stoi/ ja siedzę na komodzie/ pieszczę w dłoni/ kształt chwili/ schwytanej". Jest wyraźnym sygnałem, że poetka będzie się starała oddać w utworach to, co ulotne. Od form migawkowych w tomie debiutanckim przechodzi do bardziej rozbudowanych, wykorzystując w tym celu charakterystyczny dla impresjonistów opis. Impresja wymaga również innego tonu. Wyciszenia.Wszystko aby uchwycić kształt chwili. Zmiana zostaje zaznaczona w wierszu Głos (nie wydostawał się/ krzykiem/ odbijał się/ od szklanych ścian/ wypowiadał myśli/ wyszeptywał uczucia/ czy to mój głos). Końcowe zdziwienie jest tego podkreśleniem. Jednym z pierwszych przykładów zapisu wrażeń jest Erotyk, w którym słońce/ drgając na skroniach/ bawiło się wargami". Pajęczyna odczuć utkana jest z wielu drobnych elementów (drżenie powietrza, oddech, linie papilarne, ulotne uczucia itd.) i oddana również za pomocą drobin: "skróć wszystko do kropki, kreski i drżenia powietrza" (Oddech). Wydawałoby się, że nastrojowość śnienia (Sen), dnia "kolorowych motyli" (Obok siebie), obrazka wzlatujących ważek (Jak ważki), przytulonych dłoni (Miłość), wpadania w aksamit (Noc), czy wspomnianego Erotyku - nic nie narusza. A jednak... Bieguny i parabole Utwory z tomiku Kształt chwili schwytanej przepełnione są nie mniejszym napięciem, niż te zaprezentowane w debiucie. Ale o ile w debiutanckim tomie mieliśmy do czynienia z emanacją napięcia, z krzykiem, o tyle tutaj jest ono podane w zawoalowanej formie. Narasta przez zestawienie elementów - nazwijmy je - różnobiegunowych w jednym utworze i zbliżanie ich ku sobie. Oto przykłady: rzeczywistość - ja (Noc), Wielki Wóz zaglądający z przepastnego nieba w okno ([przywykam]), światy prostopadłe w utworze o tym samym tytule, "zakotwiczony w krajobrazie/ przecinek" (Krajobraz z przecinkiem), chłód - wysoka temperatura oraz cierpienie psychiczne i Mistyczna dłoń (List ze szpitala dla psychicznie ciepiących). Przyjemną nastrojowość przerywa również kilka utworów z tomu Prawda ciebie kocha. Największy ładunek napięcia został jednak zawarty w wierszu Oddech na szybie, w którym poetce udało się schwycić kształt umierania. Dlaczego zestawiane są elementy odległe? Po co ta rozpiętość? Poetka ma świadomość ogromu i złożoności rzeczywistości (makrokosmos i mikrokosmos), a zarazem niemożliwości ogarnięcia wszystkiego. Powody są dwa: jednym jest właśnie ów ogrom, drugim to, że wszystko się zmienia, wszystko płynie("przywykam/ nie przyzwyczajać się/ do tymczasowych mieszkań/ ogrodów/ uczuć ulotnych jak czas"). Można jedynie uchwycić to co w danej chwili zaobserwowaliśmy - kształt chwili. I to czyni poetka. Stąd ta owa rozpiętość, pragnienie jak najszerszego zagarnięcia rzeczywistości. Stąd dość często dwa porządki - mikro i makro - zbiegają się w jeden punkt, albo zbliżają do siebie jak parabole. Dylogia Oba tomiki mimo wielu zasadniczych różnic tworzą, moim zdaniem, jedną całość - dylogię. Tym bardziej, że pierwszy (młodzieńczy) kończy się, w perspektywie obu jako całości, otwartą formułą żeglowania. Drugi jest kontynuacją tej żeglugi, poszukiwaniem prawdy o sobie i o świecie, dojrzałym dopełnieniem pierwszego. Młodzieńczy bunt ustępuje dojrzałej refleksji i pokorze wobec nieubłaganego czasu, przemijania: "i ja/ godzę się na/ i z pokorą zwijam ciało w pąk". Mimo występujących w utworach napięć następuje pogodzenie się z sobą (podmiotem lirycznym jest kobieta) - samopoznanie wyrażone w ostatnim utworze zbioru: "szłaś tak długo/ by u kresu spotkać siebie". To pozwala "śnić i się budzić/ w radości istnienia". Grzegorz Przepiórka ("Kształt chwili schwytanej" Maria Kryńska-Szostak, Siedlce, 1998)

"Prawda o chwili schwytanej" - recenzja Grzegorza Przepiórki

2010-04-23T19:05:00.020+02:00

Kobieta zmienną jest. I poezja zmienną jest. To pochodna wielu czynników. Może choćby tego, że "wszystko płynie". Otaczająca rzeczywistość ulega nieustannym przeobrażeniom. Z drugiej strony zmienia się punkt widzenia twórcy, a wraz z nim problematyka utworów i niekiedy dobór środków artystycznych. Przykładem tego dwa tomiki Marii Kryńskiej. Zbiorki tak samo różne, jak zmierzające do wspólnego punktu, mimo różnobiegunowości - dopełniające się. Ekspresja... Prawda ciebie kocha to debiutancki zbiór wierszy wydany w początkach lat 90., jeszcze przez ówczesną studentkę(...) Dwie cechy poezji tego tomiku, który sygnalizuje już tytuł, to ekspresja i szyk przestawny. Pierwsza z nich wyraża się m.in. poprzez krótką formę, skondensowaną formę. Przykład; "mogło nie być/ dawania życia/ mogło też nie być Ciebie". Ot i cały wiersz. Sporo tu takich. Bez zbędnych słów, tylko ostre cięcia, surowa prawda. Jednocześnie ukryte porównanie, duża siła wyrazu i przesunięcie najistotniejszego elementu na sam koniec, gdzie jest najbardziej widoczny. Wskaże go nie tylko położenie, ale zasygnalizuje już zmiana szyku. Wiersze Kryńskiej zmierzają często (np. poprzez wyliczenia) do punktu kulminacyjnego - puenty ("jak mogłeś/ opowiadać słowikom kłamstwa/ bzom mówić że kwitnąć będą wiecznie/ rzece powiedzieć do zobaczenia/ i nigdy nie wrócić"). Krótka forma, wyliczenia, puenta to czynniki budujące napięcie tej poezji. Oprócz nich istotny jest jeszcze jeden. Wciąż stykamy się z wartościami lub przestrzeniami granicznymi. Już w pierwszym utworze: "dzień skończy się/ za chwilę/ a ty/ nie wzleciałeś/ nie upadłeś/u wrót nieboskłonu/ czekasz na przykazania". Cezura związana z kategorią czasu - pomiędzy dniem a nocą, czynności (czy stanu) - między wzlotem a upadkiem, i przestrzeni - u wrót nieboskłonu, czyli między niebem a ziemią. Gdzie indziej mowa jest o granicy bólu, rozdarciu, stanie między niepokojem a sercem, to z kolei o krawędzi nocy i dnia, niebie i ziemi, rozdzielaniu dobra od zła. Podmiot liryczny balansuje. Nieustabilizowanie i brak pewności konstytuują się. Z niepokoju egzystencjalnego rodzi się ta poezja. Prawda ciebie kocha to zbiór wierszy osoby młodej (...)To bunt młodzieńczy, bezkompromisowy, idealistyczny, przemawiający ( a nawet krzyczący) głosem czystym, który domaga się prawdy, demaskowania wszelkiego fałszu. Ale zmianę zapowiadają już dwa ostatnie utwory tomiku, a bardziej szczegółowo dwa wersy: "Zamiast wrastać/ w Niebo/ w Ziemię". Grzegorz Przepiórka (fragment "Prawda o chwili schwytanej" w Siedlecki Niereguralnik Literacki, kwiecień 2008) "Prawda Ciebie kocha" Maria Kryńska, Siedlce SODK Limes, 1991)

Tiamat: Do you dream of me?

2010-02-05T10:59:00.006+01:00

Ładna piosenka i interesująca animacja.

Wyniki XV Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego CZŁOWIEK - DOBRO - PIĘKNO

2009-06-21T22:59:00.015+02:00

No cóż, nie mogłam się doczekać, aby Wam się pochwalić, choć chwalipięta zbytnia nie jestem. Protokół z posiedzenia Jury XV Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego CZŁOWIEK - DOBRO - PIĘKNO Jury w składzie: Jan Zdzisław Brudnicki Roman Śliwonik (przewodniczący) Andrzej Zaniewski Po przeczytaniu 595 wierszy (119 zestawów) postanowiło przyznać następujące nagrody i wyróżnienia: I nagroda - Maria Kryńska-Szostak z Siedlec, godło "niebieska ósemka" II nagroda - Wiesław Stanisław Ciesielski ze Słupska, godło "renedueraber" III nagroda - Edyta Wysocka z Miastka, godło "KAKTUS" oraz 5 wyróżnień: - Ania Chomczyk z Warszawy, godło "Renifery i Wieloryby" - Ela Galoch z Turku, godło "Horyzont" - Jadwiga Mariola Jankowska z Turku, godło "WIARA" - Urszula Tom z Siedlec, godło "Słowo" - Lesław Wolak z Jeleniej Góry, godło "Senny liryk" I kilka zdjęć. Just Poets Laureates Człowiek-Dobro-Piękno i... Sex, drugs and rock&roll hm...namiętność:) czułość... ecstasy... Kliknij w emocję, którą wybierasz:)